"Werken met de dood is niet dodelijk"

In gesprek met Mayke over vrijwilligerswerk bij de Vrijwillige Palliatieve Thuiszorg

“Ik zit eigenlijk nooit in mijn hoofd. Ik zit meer in mijn hart. Ik leef intuïtief en ben ook heel nuchter. Ik ben niet bang voor de dood. Ik ben er van overtuigd dat je gaat wanneer je moet gaan. De dood hoort net zo goed bij het leven als geboorte. Mijn ouders leven allebei nog, dat maakt misschien ook dat ik er nuchter in kan staan.” Mayke vertelt in haar huis vol kleurrijke kunst en twee prachtige grote katten over haar bijzondere vrijwilligerswerk bij de Vrijwillige Palliatieve Thuiszorg (VPTZ) van Surplus.  

“Ik ga denk ik anders dan anderen om met dit werk. Ik ben niet zwaar op de hand. Er was eens een meneer waar ik bij kwam, daar heb ik enorm mee gelachen. Daar had hij kennelijk behoefte aan en op een of andere manier gebeurt dat dan ook bij mij.” De lichtheid waarmee Mayke in het leven staat kan ze ook meenemen in de situaties waar ze terecht komt, als ze ingezet wordt bij mensen die gaan sterven. “Maar het belangrijkste is dat je echt kunt aansluiten bij de mensen.”  

Mayke vertelt dat elke plek waar ze komt anders is, en elk persoon die gaat sterven er weer anders in staat. “De verschillende fases van rouw kom je tegen, ook bij de mensen die gaan sterven. Sommige mensen liggen te wachten, soms zijn mensen bang voor het hiernamaals, soms is er verdriet, zijn mensen boos of is er berusting. Wat je aantreft, daar speel je op in.” 

In de 21 jaar dat Mayke dit werk doet heeft ze al veel verschillende dingen meegemaakt. Zo kwam ze eens bij een mevrouw die lang verslaafd was geweest. Zij had geen contact meer met haar kinderen. “Ze was dol op kroketten, dus ik nam altijd twee kroketjes voor haar mee als ik bij haar kwam.” Ook kwam ze bij een andere mevrouw die terminaal was. In dezelfde periode werd ook haar man ongeneeslijk ziek. “Samen lagen ze te vechten, want ze wilden niet als eerste gaan. Uiteindelijk zijn ze allebei op dezelfde dag gestorven. Dat was heel bijzonder.”  

“Ik herinner me ook een man, die steeds heel boos was.  Hij ging sterven, maar zat nog zo in zijn woede. Hij leek wat op mijn vader, ook een beetje een brompot. Wij kwamen daar, zodat zijn vrouw in de ochtend toch nog naar haar werk kon gaan. Ik vertelde hem een verhaal over een andere meneer die zo liep te vechten. Ik probeerde hem daarmee uit de tent te lokken. Ik geloof dat dat wel is gelukt, en dat hij daarmee iets meer het besef kreeg dat het leven echt ging aflopen. Zo van: dit is de tijd die ik nog heb.”  

Mayke was pas begin dertig toen ze door haar reuma volledig werd afgekeurd. Op jonge leeftijd begon ze al met dit bijzondere vrijwilligerswerk. Eerst bij de vrijwillige thuiszorg, maar al snel startte ze bij de terminale zorg. “Mijn vader zei tegen me: doe dat maar, dat is handig voor ons later, haha.” Ze hoopt dat meer jonge mensen zich aansluiten. “Het is echt niet alleen voor gepensioneerden of mensen die vroeger in de zorg hebben gewerkt.” Mayke vertelt dat ze het leerzaam en dankbaar werk vindt. “Het pakte me meteen. Je bent echt nodig en het geeft heel veel voldoening.”  

Al die tijd heeft ze met Lydia samengewerkt, coördinator VPTZ bij Surplus. “Dat was altijd heel fijn. Ze is lekker kort en krachtig. Soms heel chaotisch, maar alles komt altijd op zijn pootjes terecht. Ze weet heel goed wat ze aan iedereen heeft, en ze weet mensen feilloos te peilen. Het is echt een mensenmens, met wie je ook heel erg kunt lachen.” 

Het vrijwilligerswerk levert haar veel op. “Elk leven is eigenlijk een boek waard. Je zou alles op moeten schrijven. Ik doe dat op facebook. Dat is als een soort dagboek voor mij. Van de mensen die overlijden leer ik heel veel. Bijvoorbeeld dat werken niet op 1 zou moeten staan. Je werkt om te leven, niet andersom. Je moet wel een doel hebben en genoeg inkomen, maar het zou niet de overhand moeten krijgen. Dat heb ik mijn man alleen nog niet tussen de oren kunnen krijgen.” Zelf zit ze toch ook bij lange na niet stil. Ze heeft twee opgroeiende pubers, is altijd heel actief geweest op hun basisschool en nog steeds elk jaar vrijwilliger bij de groep 8 musical en het schoolkamp. Ze is actief bij voedselcollectief “Goeie Kost” en moet zo meteen weer gaan chauffeuren voor iemand die zelf niet mobiel meer is.  

Een keer per jaar krijgen alle VPTZ vrijwilligers een cursus. “Die dagen zijn echt een soort vakantietje. Het is echt voor mezelf. Ik heb daar een keer een tekening gemaakt over hoe ik naar het vrijwilligerswerk keek. Ik tekende een regenboog en twee wegen. Het zijn twee verschillende wegen, die langzaam bij elkaar komen. Als ik bij iemand kom, ken ik die persoon nog helemaal niet. In korte tijd kom je vaak heel dicht bij elkaar. Samen ga je dan verder naar de regenboog toe.” 

Over deze interviewserie

De sociaal werkers van Surplus zijn er voor alle inwoners van jong tot oud met alledaagse hulpvragen in West-Brabant. Maar wie zijn die mensen? Hoe zijn ze bij Sociaal Werk terecht gekomen en hoe is hun leven verlopen? Gemma Vriens van Surplus interviewde en fotografeerde Egelien, Jac, Juliette, Sofia, Alex en Rob, Jenette, Sandra en Mirabel. Zij laten als geen ander zien wat veerkracht inhoudt. Dat je ondanks tegenslag er weer bovenop kunt komen. Soms met een klein duwtje in de rug. Want je hoeft het niet altijd alleen te doen. Het laat ook zien dat iedereen van betekenis kan zijn voor een ander. Zo maak je elkaars buurt samen een stukje mooier. En dat.. dat is samen leven.

Bel me terug

Laat uw gegevens achter en wij bellen u binnen 1 werkdag terug.

    * Verplicht in te vullen